Những con số "biết nói" đằng sau sự im lặng

Nhìn vào lịch sử, VMS từng là niềm tự hào của ngành công nghiệp bốn bánh Việt Nam kể từ lần đầu ra mắt năm 2002. Tuy nhiên, biểu đồ hình sin của triển lãm này đang chạm đáy. Sau kỳ trở lại đầy nỗ lực vào năm 2024 với sự tham gia của 19 thương hiệu xe (bao gồm cả xe máy), những tưởng VMS sẽ lấy lại phong độ. Nhưng thực tế lại vả một gáo nước lạnh vào những nhà tổ chức.

Bước sang năm 2025 và nay là 2026, việc 02 năm liên tiếp không thể sáng đèn là một tiền lệ chưa từng có, ngoại trừ giai đoạn đại dịch. Theo các báo cáo phân tích thị trường, chi phí để một hãng xe duy trì sự hiện diện tại VMS trong 5 ngày có thể dao động từ 10 đến 30 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh số xe toàn thị trường năm qua có những thời điểm sụt giảm tới 25-30% so với cùng kỳ, khiến ngân sách marketing bị thắt chặt đến mức tối đa. Các "ông lớn" như Toyota, Hyundai hay Ford bắt đầu đặt câu hỏi: Chi hàng chục tỷ đồng để đổi lấy vài nghìn lượt check-in, liệu có đáng?

Cuộc di cư của những "gã khổng lồ"

Sự suy kém của VMS không đơn thuần đến từ kinh tế, mà đến từ sự lỗi thời của tư duy tổ chức. Báo chí chuyên ngành đã nhiều lần cảnh báo về hiện tượng hội chợ hóa triển lãm. Thay vì là nơi phô diễn công nghệ tương lai hay những mẫu xe Concept mang tính tầm nhìn, VMS bị biến thành một cái "chợ trời" máy lạnh đúng nghĩa.

Việc các thương hiệu xe sang như Mercedes-Benz hay BMW dần rút lui để tổ chức các sự kiện riêng lẻ là một nhát dao chí mạng. Họ nhận ra rằng: Thay vì chia sẻ không gian với những dòng xe phổ thông và đám đông đi xem để "lấy túi vải quà tặng", việc tổ chức một buổi trải nghiệm đặc quyền cho 100 khách hàng thượng lưu mang lại tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng cao gấp nhiều lần.

Xe điện và sự "lệch pha" thế kỷ

Một nguyên nhân sâu xa khác khiến VMS 2025-2026 đổ vỡ chính là sự trỗi dậy của xe điện (EV). Trong khi các hãng xe truyền thống loay hoay với bài toán chi phí, các tân binh xe điện lại có lối chơi hoàn toàn khác. Họ không cần một mặt bằng SECC chật chội để trưng bày. Họ phủ sóng bằng hệ thống showroom tại các trung tâm thương mại và trạm sạc xuyên suốt.

Sự thiếu vắng một chiến lược đồng bộ giữa Hiệp hội các nhà Sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) và Nhóm các nhà Nhập khẩu (VIVA) đã tạo ra một lỗ hổng lớn. Khi các thành viên không tìm được tiếng nói chung về quyền lợi và chi phí, việc "tan đàn xẻ nghé" là kịch bản đã được dự báo trước. 02 năm vắng bóng trên bản đồ sự kiện không chỉ thiệt hại về kinh tế, mà còn làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng vào một sân chơi chung đẳng cấp.

Thay đổi hay là chết?

Sự suy kém của triển lãm ô tô tại Việt Nam là một bài học đắt giá về sự chậm chạp trong đổi mới. Nếu VMS quay trở lại vào năm 2027, nó không thể chỉ là việc mang xe đến và bật nhạc. Nó cần một cuộc đại tu về trải nghiệm và đặc biệt là phải trả lại đúng giá trị "triển lãm công nghệ" thay vì "hội chợ bán hàng".

Hai năm lặng sóng là khoảng nghỉ cần thiết, nhưng cũng có thể là dấu chấm hết nếu những nhà tổ chức vẫn giữ tư duy cũ. Ngành ô tô Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ sang kỷ nguyên xanh, và nếu VMS không thể trở thành đầu tàu của xu hướng đó, hào quang quá khứ sẽ mãi mãi nằm lại ở những trang sử cũ của thập kỷ trước.