Phe Nhật: Trận chiến giữ thành – hybrid là pháo đài cuối cùng

Thương hiệu Nhật từng là tượng đài của hybrid. Hệ thống THS của Toyota từng được xem là "nghệ thuật cơ khí", với bộ bánh răng hành tinh tinh vi, điều phối công suất máy xăng và mô-tơ điện mà không cần hộp số truyền thống. Câu nói hybrid có hai loại: Toyota và phần còn lại đã ăn sâu vào tâm trí người mê xe suốt hai thập kỷ.

Nhưng số liệu năm 2026 không hề khoan nhượng. Trong nửa đầu năm, doanh số Toyota tại Trung Quốc giảm 17,1%, Honda lao dốc 34,7%, thị phần chung của ba hãng Nhật chỉ còn khoảng 10,5%. Honda thậm chí ghi nhận 29 tháng suy giảm liên tiếp, lần đầu lỗ kể từ năm tài khóa 2025.

Tuy nhiên, phe Nhật chưa chịu buông. Các bản hybrid của Camry, Highlander và Sienna  đóng góp quá nửa doanh số; CR-V hybrid (Đông Phong Honda) gánh vác thương hiệu. Mức chiết khấu cho xe hybrid chỉ 5-8 triệu đồng, thấp hơn xa mức 20-40 triệu của xe điện Đức – giữ giá vững là biểu hiện của niềm tin. Tháng 5-2026, Toyota tuyên bố loại bỏ hoàn toàn bản xăng thuần trên các dòng xe chủ lực, bắt đầu trang bị hệ thống THS thế hệ thứ sáu. Chiến lược của Toyota rất rõ: nếu chưa đuổi kịp xe điện, hãy đào sâu con hào hybrid.

Phe Trung Quốc: Từ kẻ bắt chước đến người đặt luật chơi

Nếu phe Nhật đang giữ thành, phe Trung Quốc đang tấn công – và tấn công đúng vào lĩnh vực "tiết kiệm xăng" mà Nhật đã xây dựng suốt 20 năm.

Quý I-2026, BYD chiếm 27,3% thị phần plug-in hybrid (PHEV) toàn cầu, dẫn đầu với khoảng cách rất xa. Tháng 6, doanh số xe mới năng lượng của BYD đạt 403.500 chiếc, trong đó PHEV chiếm gần một nửa (195.800 chiếc). Công nghệ DM-i siêu hybrid tập trung vào triết lý "điện là chính, xăng là phụ", với hệ thống EHS và pin blade, đưa trải nghiệm hàng ngày đến gần với xe điện thuần túy.

Điểm đáng chú ý hơn là phe Trung Quốc đang thâm nhập vào lãnh địa HEV (hybrid không sạc ngoài) – sở trường của Nhật. Động cơ i-HEV thế hệ mới của Geely đạt hiệu suất nhiệt 48,41%, mức tiêu hao thực tế chỉ 2,22 lít/100 km. Trường An, Great Wall, Chery và các hãng nội địa hàng đầu đồng loạt đưa HEV thành chiến lược trọng tâm. Trường An tuyên bố mức tiêu hao trong đô thị của "Blue Core Hybrid" bước vào kỷ nguyên 2 lít; Geely dự kiến ra mắt 4-5 mẫu HEV trong năm 2026, hô vang khẩu hiệu "giá xăng – giá hybrid ngang nhau".

Nếu hybrid Nhật là triết lý "lấy xăng làm chủ, điện hỗ trợ" để tiết kiệm nhiên liệu, thì phe Trung Quốc đang dùng logic "dẫn động điện, AI định hướng" để tái định nghĩa hybrid. Sự khác biệt về lộ trình kỹ thuật phản ánh hai hệ sinh thái công nghiệp hoàn toàn khác biệt.

Phe Hàn: Người thứ ba bị kẹp giữa

Bị kẹt giữa Trung và Nhật, phe Hàn đang ở thế khó xử nhất.

Ở thị trường toàn cầu, Hyundai Motor Group bán hơn 1 triệu xe hybrid trong năm 2025, riêng tại Mỹ, xe điện hóa chiếm 30% doanh số bán lẻ. Nhưng tại Trung Quốc, tổng doanh số của Hyundai và Kia chỉ đạt 207.000 xe, thị phần tụt dưới 1%. Thị phần của Kia Yue Da tại Trung Quốc đã xuống dưới 2%. Sản phẩm năng lượng mới của Hàn chỉ bán vài trăm chiếc mỗi tháng – gần như "biến mất".

Nguyên nhân nằm ở mô hình "xe toàn cầu, quyết định từ Hàn Quốc", thiếu khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu đặc thù của người tiêu dùng Trung Quốc. Khi phe Trung Quốc tung PHEV phân khúc 10-20.000 USD với trang bị đầy đủ và mức tiêu hao thấp hơn, lợi thế giá trị của Hàn tại cùng phân khúc không còn.

Phe Hàn không phải không phản công. Hyundai công bố kế hoạch ra 20 mẫu xe mới tại Trung Quốc trong 5 năm tới; Bắc Kinh Hyundai dự kiến giai đoạn 2026-2027 sẽ ra mắt sản phẩm trải dài các lộ trình công nghệ: thuần điện, hybrid và tăng thêm điện. Nhưng trợ giá rút lui, thương hiệu nội địa vươn lên mạnh mẽ, và lỗ hổng về trí tuệ nhân tạo – để phe Hàn lật ngược thế cờ tại thị trường hybrid Trung Quốc, đó là một cuộc sinh tồn có độ khó cực cao.

Chưa hồi kết, nhưng cuộc thanh lọc đã bắt đầu

Năm 2025, quy mô thị trường xe hybrid toàn cầu đạt khoảng 312,8 tỷ USD. Bắc Mỹ chiếm 52% nhu cầu, EU chiếm 34,5% thị phần hybrid. Trong bối cảnh quá trình chuyển dịch sang xe thuần điện chững lại, hybrid đang trở thành "cỗ máy in tiền" giúp các hãng xe giữ lợi nhuận và tái đầu tư.

Cuộc chiến hybrid giữa ba nước Trung – Nhật – Hàn không chỉ là câu chuyện so kè con số tiêu hao nhiên liệu. Phe Nhật giữ thành – bảo vệ hào lũy thương hiệu được xây dựng qua 20 năm kỹ thuật tích lũy; phe Trung tấn công – giành quyền định nghĩa hybrid bằng "tư duy dẫn động điện"; phe Hàn bám đuổi – giành giật sự sống trong khe hẹp.

Cuối năm 2026, cuộc chiến này chỉ càng thêm khốc liệt. Với người tiêu dùng, sự lựa chọn chưa bao giờ đa dạng đến thế; với các hãng xe, sự thanh lọc chưa bao giờ tàn khốc đến vậy. Tiết kiệm nhiên liệu không chỉ là tiết kiệm nhiên liệu – mà là cuộc chạm trán toàn diện về lộ trình công nghệ, hệ sinh thái công nghiệp và quyền lực thị trường.

Và hồi kết của cuộc so tài này có thể đến nhanh hơn chúng ta tưởng.